Nam Tây Nguyên kể chuyện: LẦN CUỐI CHO MỘT ĐỜI NGƯỜI

By Võ Khắc Dũng

Nỉ non tiếng khèn. Lê thê tiếng chiêng ngân. Tiếng trống trầm buồn xuyên rừng đánh thức các thần linh. Chiều buông xuống. Dân làng lặng lẽ tập trung nhau lại và … múa. Họ múa để tiễn đưa linh hồn người chết trở về bên kia thế giới. Diệu múa Chohéa và những âm thanh da diết buồn của người Churu – một trong những tộc người bản địa lâu đời trên vùng đất Nam Tây Nguyên (Lâm Đồng) …

More...

Nam Tây Nguyên kể chuyện: Pặc chiơ mả tiơra - Không ép nhau...

By Võ Khắc Dũng

Những người già ở buôn xa và cả những chàng trai trẻ ở bản gần đều nhận ra một điều khác thường: Mới ngày hôm qua họ còn là hai người đàn ông không nhìn mặt nhau thậm chí đối địch nhau thế mà giờ đây họ đã sẵn sàng “uống” cùng nhau! Và một trong hai người đã nói: “Pặc chiơ mar tiơra…”.

More...

Nam Tây Nguyên kể chuyện: Trong chếnh choáng men rừng

By Võ Khắc Dũng

Trong một bài nrí (dân ca) người Mạ và người Cơho ở Lâm Đồng hát rằng: “Này tôi mời gọi hỡi thần linh/Hãy cắm cần vào ché/Tôi cần thần như sáp ong kết dính/Khui rượu cần tôi mời nếm thử/Rượu cần ngon tôi mời thần uống/Hương nhựa trầm tôi mời thần đến/Hãy đến cả vợ chồng/Cả con rể thần/Cả mẹ và con/Và cả dân bon thần…”.

More...

Nam Tây Nguyên kể chuyện: Tính bảo thủ ngoài biên giới của cồng chiêng Churu

By Võ Khắc Dũng

Vùng đất Nam Tây Nguyên của các dân tộc thiểu số bản địa với đại diện là người Mạ còn là địa vực cư trú của một số tộc người thiểu số duyên hải với đại diện là người Churu – nhóm người “ly khai” cộng đồng Chăm để tiến về phía núi. Qua quá trình cộng cư nền văn hóa của hai nhóm dân này đã diễn ra hiện tượng “đóng băng trên biên” tất yếu nhưng đồng thời “tính bảo thủ ngoài biên giới” cũng được thể hiện khá rõ nét. Trong đó văn hóa cồng chiêng là một ví dụ.

More...

Nam Tây Nguyên kể chuyện: Đêm trắng hồn chiêng

By Võ Khắc Dũng

Làng có hội. Suốt đêm không ai ngủ được. Chiêng Anã chiêng Ana chiêng Aná… vọng lên lên ngọn Chư Mor Prleng tiếng trầm tiếng bổng. Giọng bổng là chiêng con còn tiếng trầm là chiêng cô chiêng mẹ. Suốt đêm như thế… Và tôi cũng đã có một đêm trắng với cộng đồng người Churu ở Pró thuộc vùng đất Nam Tây Nguyên này một đêm với chung chiêng rượu cần với diệu vợi hồn chiêng…

More...

Nam Tây Nguyên kể chuyện: Khỉ già Đô Gle

By Võ Khắc Dũng

Trong quá trình sưu tầm văn học dân gian của các tộc người thiểu số Lâm Đồng chúng tôi dễ dàng nhận ra điều này: Hình ảnh con khỉ già Đô Gle thường xuyên xuất hiện trong truyện cổ với tư cách là vị ân nhân của con người giúp con người vượt qua nhiều trở ngại trong cuộc sống. Có lẽ do sống hòa mình với thiên nhiên từ lâu đời nên đến nay trong xã hội người thiểu số Lâm Đồng hình ảnh con vật đó trở nên vẫn rất gần gũi thân thương.

More...

Nam Tây Nguyên kể chuyện: Sử thi Tây Nguyên - viên ngọc quý

By Võ Khắc Dũng

Với Tây Nguyên sau sự kiện UNESCO công nhận văn hóa cồng chiêng là văn hóa phi vật thể của nhân loại thì tiếp theo sẽ là gì diễn ra? Chúng ta thử đưa ra một đoán định: Sử thi! Vì cùng với văn hóa cồng chiêng sử thi chính là “viên ngọc” sáng giá để UNESCO hướng đến trong việc xét công nhận giá trị văn hóa phi vật thể nhân loại ở Việt Nam trong tương lai.

More...

Nam Tây Nguyên kể chuyện: VĂN HÓA TỘC NGƯỜI - TẤM THẺ CĂN CƯỚC

By Võ Khắc Dũng

Tây Nguyên là vùng đất giàu có về văn hóa truyền thống các dân tộc ít người. Và văn hóa truyền thống của mỗi một tộc người lại có nét đặc sắc riêng tạo nên thế mạnh riêng của tộc người đó. Vấn đề là ở chỗ chúng ta phải biết khai thác nét đặc sắc của văn hóa bản địa như thế nào một cách hiệu quả nhất.

More...

Nam Tây Nguyên kể chuyện: GIẢI MÃ TÂM THỨC CỔ DÂN NAM TÂY NGUYÊN

By Võ Khắc Dũng

Qua nhiều lần khai quật khảo cổ học những bí ẩn trong lòng đất cổ Nam Tây Nguyên dần hé lộ. Nhưng cũng từ đó nhiều vấn đề thuộc thế giới tâm linh của cổ dân Nam Tây Nguyên được đặt ra và cần được lý giải một cách khoa học. Trong đó theo chúng tôi hai nội dung cần được quan tâm một cách đặc biệt đó là tượng thần Siva và kiến trúc đền tháp trong quan niệm về núi Mênu của Bàlamôn giáo.

More...

Nam Tây Nguyên: ĐUA NGỰA MÔN THỂ THAO KỲ THÚ

By Võ Khắc Dũng

Vào các dịp lễ tết người Lạch sinh sống dưới chân núi Langbian (xã Lát huyện Lạc Dương Lâm Đồng) thường tổ chức các bộ môn thể thao bổ ích trong đó có đua ngựa. Dần dần bộ môn đua ngựa đã trở thành nét đẹp văn hóa truyền thống của cư dân Lạch....

More...